Ó, jesús. Eru virkilega þrjú ár eftir af kjörtímabili núverandi ríkisstjórnar? Þegar ég les blogg Björns Bjarnasonar, veit ég varla hvort ég á að hlæja eða gráta.
Ef að ég skil orð Björns rétt þá hljóða lögin þannig að ef að útleningur undir 25 ára aldri giftist Íslendingi, geti hann ekki fengið dvalarleyfi á grundvelli hjúskapar síns.
Svo að vitnað sé í orð Björns:
Hafi útlendingur fengið hér dvalarleyfi á öðrum forsendum en sem aðstandandi vegna hjúskapar, getur hann gengið að eiga Íslending, þótt hann sé ekki orðinn 24 ára. Tillaga mín snýst um það tilvik, þegar hjúskapur er forsenda dvalarleyfis og þá skal maki vera 24 ára til að fá hér dvalarleyfi sem aðstandandi - útlendingalögin heimila að sjálfsögðu útgáfu dvalarleyfis á öðrum forsendum.
Hann kvartar svo yfir því að Alþjóðahús hafi bent á að þetta stríddi gegn jafnræðisreglu stjórnarskrárinnar.
Ég sé bara engan veginn hvernig þetta getur staðist jafnræðisregluna, því að hér er verið að misjafna fólki sem annars er orðið lögráða, eftir aldri. Ef fólk hefur ekki fulla dómgreind fyrir 25 ára aldur, hvers vegna er lögræðisaldurinn þá 18 ára? Er það réttlætanlegt að taka svona grundvallarréttindi af fólki af því að það gætu aðrir misnotað þau?
Tökum sem dæmi par, íslenska konu og mann af erlendum uppruna. Þau hafa ákveðið að verja lífinu saman og að verja því lífi á Íslandi. En, þar sem maðurinn er aðeins 23 ára gamall geta þau ekki gengið í hjónaband til þess að hann fái dvalið á Íslandi með konunni sem hann elskar. Þannig hefur konan verið svipt þeim grundvallarrétti að fá að búa á sínu heimalandi með maka sínum. En, tjuh, eigum við nokkuð að vorkenna henni, hún getur bara reynt að redda honum vinnu á Íslandi, hjá fyrirtæki sem er til í að sponsora dvalarleyfi eiginmanns hennar. Ekki auðvelt mál, en fyrst hún er svona sérvitur að giftast útlendingi, er henni þá nokkur vorkunn?
Af hverju í ósköpunum er það svona mikill glæpur að giftast til þess að veita maka sínum dvalarleyfi? Og af hverju er fólki undir 25 ára aldri ekki treystandi?
Og svo kemur náttúrulega rúsínan í pylsuendanum hjá Birni, þar sem hann lýsir því yfir að hann sjái engin haldgóð rök á móti því að fólk sem biður um dvalarleyfi á Íslandi vegna fjölskyldutengsla við fólk sem þar býr, verði krafið um lífsýni til þess að sanna skyldleika sinn. Hin augljósu mótrök þess eru að fólk sem er í sömu fjölskyldu er ekki endilega blóðskylt, sbr. kjörbörn og kjöroreldra.
En mér finnst meginrökin hníga að því að mér finnst það svo mikill hroki að taka ekki mark á gildum skírteinum og vottorðum frá öðrum löndum, og svona til þess að vera viss, þá verði fólk að leggja fram lífsýni "til vara".
Þar að auki vakna ýmsar siðferðisspurningar upp, þegar við förum að krefja fólk lífsýnis. Ég ætla að vona að Björn hafi velt þeim fyrir sér, því lífsýnataka er ekki einfalt mál. Eitt það fyrsta mál sem mér dettur í hug er til dæmis að faðir einstaklings sem hefur dvalarleyfi á Íslandi ákveður að sækja um dvalarleyfi hér til þess að geta dvalið nærri barni sínu og barnabörnum. En vúps, við lífsýnatöku kemur það óvart í ljós að "sonur" hans er víst ekki hans. Hvað gerum við þá? Höfum við rétt á því að hnýsast í líffræðileg fjölskyldutengsl sem þessi á grundvelli þess að umrætt fólk vill búa í landinu okkar? Er það réttlætanlegt að við, sem fengum Íslenskan ríkisborgararétt í vöggugjöf setjum okkur á það háan hest?
Mér finnst stjórnvöld megi vara sig mjög á hvers kyns lífsýnatöku, hún er ekki eins einföld og ekki sú gullna lausn vandamála sem við kunnum að halda. Henni fylgir ábyrgð sem við megum ekki skorast undan, samanber dæmið hér að ofan, sem er aðeins eitt af mörgum.
Að lokum langar mig til að segja að ég er orðin svo afspyrnuþreytt á því að rök stjórnvalda skuli alltaf hníga að því að hitt og þetta sé svona í nágrannalöndum okkar. Og það er alltaf bara vísað í "nágrannalöndin" sem eru svo Ameríka eða Skandinavía eftir hentisemi. Á sama hátt reynir Björn að halda því fram að við getum nú ekki farið að hafa veikari ákvæði í okkar lögum en nágrannaþjóðir okkar. Ég bara spyr: Þurfum við alltaf að gera "eins og nágrannaþjóðir okkar"? Eru alltaf sömu lögmál í gildi hér? Getum við sem Íslendingar ekki hugsað sjálfstætt og sett lög sem henta okkur í okkar landi án þess að apa allt upp eftir öðrum þjóðum? Vissulega þurfum við að vera í takt við umheiminn, en þessi rök eru bara ekki nóg!